Σαν Σήμερα το 1571… 07/10

Σαν σήμερα το 1571 διεξήχθη μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της ιστορίας, η ναυμαχία της Ναυπάκτου στην είσοδο του κορινθιακού κόλπου, κατά την οποία αναμετρήθηκαν ο ενωμένος χριστιανικός στόλος της δύσης και ο οθωμανικός στόλος. Η σημασία της ναυμαχίας πέρα από το ιστορικό της υπόβαθρο έγκειται στον μεγάλο αριθμό των πλοίων που συμμετείχαν και στο γεγονός ότι αποτέλεσε ορόσημο της ναυτικής και ναυπηγικής στρατηγικής. Οι Οθωμανοί μετά την κατάκτηση της Κύπρου το 1570, που τότε τελούσε υπό βενετική επικυριαρχία, εδραίωσαν την κυριαρχία τους στην Ανατολική Μεσόγειο εκτοπίζοντας τους Βενετούς. Τα Χριστιανικά Κράτη της Δύσης βλέποντας την εξουσία τους να απειλείται αποφάσισαν να ανακόψουν την οθωμανική επεκτατικότητα και να καταστρέψουν τον οθωμανικό στόλο. Με πρωτοβουλία του Πάπα Πίου του Ε΄ τα χριστιανικά κράτη της δύσης με πρωτεργάτες την Βενετία και την Ισπανία συγκροτούν στις 25 Μαϊου του 1571 τον Ιερό Συνασπισμό ( Lega Santa ).

Tον Ιερό Αντιτουρκικό Συνασπισμό τον αποτελούσαν η Ισπανία, η Βενετία, η Γένουα, το Παπικό Κράτος, η Σαβοΐα, η Μάλτα και άλλες μικρότερες πόλεις της ιταλικής χερσονήσου. Αποφασίστηκε η συγκρότηση στόλου και η αποστολή του στην ανατολική Μεσόγειο με σκοπό την σύγκρουση με τον οθωμανικό στόλο και την τελική του καταστροφή. Το γενικό πρόσταγμα του Χριστιανικού Στόλου είχε ο αδελφός του Βασιλέως της Ισπανίας Δον Ιωάννης ο Αυστριακός. Οι δύο πανίσχυροι στόλοι ( ο χριστιανικός αριθμούσε 212 πλοία ενώ ο οθωμανικός 251 ) συναντήθηκαν στην είσοδο του κορινθιακού κόλπου και στην επική ναυμαχία που ακολούθησε οι χριστιανικές δυνάμεις διέλυσαν ολοσχερώς των οθωμανικό στόλο. Είναι χαρακτηριστικό της εμβληματικής νίκης των συμμάχων και αντίστοιχα της πανωλεθρίας των Οθωμανών ότι μόλις 40 πλοία εκ των 251 απέφυγαν την καταστροφή ή την αιχμαλωσία. Η θριαμβευτική νίκη των χριστιανών ανύψωσε το ηθικό των δυτικών κρατών αλλά και των υπόδουλων Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενώ ανέκοψε αποφασιστικά την επεκτατική πολιτική και τις επιδιώξεις των Οθωμανών.

Οι ανταγωνισμοί όμως μεταξύ των κρατών της δύσης δεν θα τους επιτρέψει να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες που παρείχε μία τέτοια μεγάλη νίκη. Η μάχη για τους Χριστιανούς κερδήθηκε λόγω του αρτιότερου οπλισμού αλλά και της ανώτερης τακτικής. Ο τουρκικός στόλος ήταν αποκλειστικά κωπήλατος, ενώ ο συμμαχικός στόλος διέθετε και ιστιοφόρα πλοία, που ήταν το νέο στοιχείο της ναυτικής μάχης και το οποίο συντέλεσε στην νίκη των Χριστιανών. Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου θα σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους των κωπήλατων πολεμικών πλοίων με τα ιστιοφόρα πλοία σταδιακά να τα διαδέχονται στους κατά θάλασσα αγώνες.